Klassieke Yoga in 8 stappen

Klassieke Yoga is veel meer dan “op je hoofd staan” of “ademhalen naar je buik” of “mediteren”, zoals daar binnen de Westerse yogascholen invulling aan is gegeven. Klassieke Yoga is een manier van leven in harmonie met jezelf en je omgeving. En het fundament voor ontwikkeling op zowel fysiek, emotioneel, mentaal als spiritueel vlak. De yoga-principes zijn te herleiden tot de acht stappen, zoals die ooit door Patanjali zijn opgeschreven in zijn Yoga Sutra’s. Lees verder.

1&2

Morele principes en idealen (Yama’s en Niyama’s)

Yama’s en niyama’s zijn morele principes en idealen. Waarschijnlijk zit de wijze waarop je je kinderen opvoedt al vol met deze principes: je doet elkaar geen pijn, je bent eerlijk tegen jezelf en tegen anderen, je steelt niet, je raakt niet verslaaft aan allerlei zaken, je ziet het goddelijke in de wereld om je heen. En dan zijn er ook nog idealen: je houdt jezelf zuiver en schoon, je bent tevreden met jezelf en wat je hebt, je leidt een sober leven, je richt je op (zelf)studie, je aanvaardt het leven zoals het is. Voor degenen die een religieuze achtergrond hebben zal deze laatste niyama vanzelfsprekender zijn, dan zij die dit niet hebben. De yama’s niyama ’s kun je gebruiken om je kind op te voeden tot een mooier mens. Een mens met een geweten en moreel besef.

 

Een voorbeeld. Zoon Jerome kwam met een bedrukt gezicht thuis. Hij wist niet wat hij moest doen. De juf ging die middag even naar de wc en had aan Jerome gevraagd of hij wilde opletten tijdens haar afwezigheid. Alle kinderen die van hun plaats kwamen of iets anders gingen doen wat niet mocht, daarvan moest hij de naam schrijven op het bord. Zij zouden dan niet meer buiten mogen spelen. Nu is Jerome erg plichtsgetrouw maar over deze opdracht twijfelde hij. Moest hij zijn vrienden gaan verlinken, omdat de juf dat vroeg? Hij besloot het niet te doen en schreef geen enkele naam op het bord, terwijl daar wel alle reden voor was. “Maar mama, nu heb ik eigenlijk gelogen tegen de juf, ik ben niet eerlijk geweest.” Samen besloten we dat hij het de volgende dag aan de juf zou uitleggen, waarom hij het had gedaan. Want eigenlijk had ze hem een onmogelijke opdracht gegeven.

3.

Lichaam (asana’s)

Asana’s zijn statische fysieke houdingen. Door deze regelmatig te beoefenen krijg je een soepel en sterk lichaam. Er zijn honderden asana’s die allemaal een andere werking hebben op  je lichaam. Naarmate je deze regelmatig beoefent, ga je dat ook zelf ervaren. Een van de meest bekende asana’s is “de boom”(vrksa). Je staat op een been, met je andere been tegen je dijbeen gedrukt en je handen gevouwen voor je borstbeen. Alsof je een boom bent, geworteld in de grond die meewaait met een windvlaag. Maar je blijft toch sterk en geconcentreerd staan. Het is een oefening in concentratie en evenwicht. En je wordt er heel rustig van. Zo werk je via de asana’s aan harmonie in je fysieke lichaam (inspanning en ontspanning), aan je gedachten (als je niet denkt gaat het stukken makkelijker) en aan je emoties. Je verbeelding en wilskracht kunnen je tot slot helpen om deze oefening steeds makkelijker en mooier uit te voeren.

 

Een voorbeeld. Tijdens de gymles werden de kinderen uitgenodigd om op hun  handen te staan. Dat leek haar ook wel wat. Kinderen worden vaak aangetrokken door deze spannende houdingen en gaan dan zelf aan de slag om het te oefenen. Zonder na te denken deed ze een poging en viel ze genadeloos op haar rug. Het deed pijn, ze moest een beetje huilen. Maar ze wilde het zo graag ook leren en ze besloot eens te onderzoeken hoe de anderen dit deden. Wekenlang was ze aan het oefenen. Eerst tegen de muur (dan kon ze niet meer omvallen) en later los. Een voet in de lucht, en nog een voet in de lucht. Glunderend kwam ze na drie seconden met beide benen terug op de grond: het was haar gelukt!

4.

Energie (Pranayama)

Pranayama is je concentreren op de energie die in je lichaam stroomt. Er zijn twee soorten energie: de energie van de zon (shakti) en de maanenergie (shiva). Naarmate je je deze energie beter gaat voelen, kun je het ook gaan controleren. Wanneer je bijvoorbeeld moe bent, kun je door een pranayama te doen weer energie krijgen. Wanneer je vol energie bent, kun je heel rustig worden door (een andere!) pranayama te doen. Pranayama’s kun je – net als de andere stappen in de yoga –  niet leren uit een boekje. Je hebt een goede docent nodig om je in te wijden in deze technieken.

 

Een voorbeeld. Op het moment dat ik dit schrijf, voel ik een zeurende pijn in mijn hoofd. Ik heb de afgelopen nacht wakker gelegen, vol met ideeën over de website. Mijn hoofd zit dus vol. Nu kan ik er voor kiezen om een aspirientje te pakken en druk verder te gaan met schrijven, maar ik kan ook even rustig gaan zitten op een kussentje en de plavini pranayama doen. Ik laat daarbij dan energie instromen en richt deze energie op de plek in mijn lichaam (in dit geval mijn hoofd) waar ik de zeurende pijn voel. Zo blijf ik dan een kwartier zitten en langzamerhand voel ik dat de pijn wegtrekt en ik weer ontspannen verder kan met het afronden van de website.

5.

Onthechten (pratyahara)

Pratyahara is een volgende stap in de yoga, waarbij het erom gaat dat je je leert onthechten. Bijvoorbeeld van alles wat er om je heen gebeurt. Van de buurman die ’s avonds  om 10 uur nog besluit te timmeren. Of de grote zak chips die je ligt aan te staren in de voorraadkast. Of van je mobiele telefoon die continu nieuwe berichten naar je stuurt, waar je natuurlijk meteen op moet antwoorden. Niet je mobiele telefoon is de baas, maar jij! Je kunt je ook leren onthechten van alles wat je dierbaar is, in materieel of immaterieel opzicht. Door middel van pratyahara leer je je zinnen onder controle te krijgen.

 

Een voorbeeld. Ze kwam de afgelopen tijd regelmatig huilend thuis na school. Na tien minuten ging het al weer beter, maar haar moeder maakte zich toch wel zorgen. Op een ochtend vroeg de juf of ze even op gesprek wilde komen. “Je dochter huilt heel snel in de klas, ze moet op een sociale-vaardigheidscursus.” Verbaasd keek de moeder haar aan, maar ze nam het signaal toch serieus. Bij thuiskomst probeerde ze er met haar over te praten, maar er kwam weinig uit. De volgende dag had ze een partijtje, waar alle kinderen uit de klas waren uitgenodigd. Ze had er zin in! Bij binnenkomst bleken sommige andere kinderen er weinig zin in te hebben. Ze maakten ruzie met elkaar, er zat er eentje te huilen in een hoekje en er vloog een vaas door de lucht. Moeder zag haar dochter bleek weg trekken, en kreeg zelf ook een naar gevoel. De verjaardag bleek achteraf toch een succes te zijn geworden, maar het werd een mooie aanleiding om te onderzoeken wat er nu aan de hand was. “Mama, ik word zo verdrietig als andere mensen boos op elkaar zijn”, legde ze haar uit. Ze voelde de emoties van de anderen bij haar binnenkomen en kon daar niet mee omgaan. Dat was ook hetgene wat de juf in de klas had herkend, haar hoge gevoeligheid. De dochter  heeft daarbij hulp gekregen en is nu beter in staat om zich te onthechten van de emoties van anderen en bij haar zelf te blijven. In harmonie.

6&7

Concentratie en meditatie (Dharana en Dhyana)

Door Dharana te oefenen, leer je jezelf te concentreren. Je leert je rondvliegende gedachten onder controle te krijgen en dat leidt tot focus. Je kunt je concentreren op een activiteit waar je mee bezig bent. Een boek lezen bijvoorbeeld, of een tekening maken. Het lijkt wel of je er helemaal in opgaat, alsof er niets anders meer bestaat. Bij yoga leer je je te concentreren op het suizen van je oren. Als je heel stil gaat zitten, dan ervaar je dat. Het is de energie die in je lichaam stroomt en het maakt je heel rustig. Kinderen laat ik dit wel eens ervaren door ze uit te nodigen hun oor tegen een schelp te houden. “Ik hoor de zee!!!”, roepen ze dan vol enthousiasme. Maar het is niet de zee die je hoort, het is je eigen energie die weerkaatst wordt in de schelp. Naarmate je de concentratie steeds langer vol kan houden en er op een gegeven moment geen gedachten meer zijn die de concentratie verstoren, kun je de dharana dhyana noemen. Het Nederlandse woord voor dhyana is meditatie. Meditatie is dus heel iets anders dan dagdromen, het is geconcentreerd opgaan in een object, of in dit geval een geluid. Als je dit hebt mogen ervaren, kun je niet meer zonder. Het brengt je terug naar jezelf.

 

Een voorbeeld. Hij was een nogal drukke jongen, kwam altijd rennend de les binnen en vertrok na een uur ook weer rennend. Stilzitten kon hij zo’n vijf minuten, maar dan bewoog minimaal zijn grote teen nog wel. Hij had ADHD, volgens zijn moeder. Ik nam zijn behoefte aan beweging altijd serieus en zorgde eerst voor beweging. Daarna nodigde ik hem uit om de concentratie op te zoeken. Gewoon stilzitten en luisteren naar het suizen van je oren. Al na de eerste keer, rapporteerde hij dat het “fijn” was. Na de tweede keer kostte het hem moeite om weer “terug te komen”. Met een zachte, kalme stem begon hij te vertellen over wat hij had ervaren. Er viel opeens een stilte in zijn verhaal. Hij bewoog met zijn hand en ontdekte dat de zon van de schaduw van zijn hand een konijntje kon maken. Vol verbazing keek de rest van de groep toe. Ik vroeg hem of hij dit ook had kunnen ontdekken wanneer hij een uur lang had rondgerend in de ruimte. “Nee, ik ben nu rustig en geconcentreerd, dan zie je opeens veel meer mooie dingen!”

8

Samadhi is de laatste stap in de yoga, waarbij je leert om zelf een fijn gevoel op te roepen. Een heel fijn gevoel van liefde bijvoorbeeld (ananda samadhi) dat ik vergelijk met wanneer ik rustig op de bank in het zonnetje de kat zit te aaien. Een heel warm gevoel van binnen. Dan is er ook een samadhi waarbij je een gevoel van verrukking kunt ervaren. De kinderen leg ik dat uit als een WOW-gevoel (vicara samadhi). Dan is er nog het gevoel van zijn. Gewoon zijn zoals je bent en verder helemaal niets (asmita samadhi). En tot slot is er de vitarka samadhi die je wellicht al hebt kunnen ervaren door de oefening behorende bij het hoofdstuk Wijsheid te doen. Het wordt ook wel het helikoptergevoel genoemd: je zit in de helikopter en overziet wat er allemaal aan de hand is. Je ervaart een uitdaging met je kind of jezelf en vanuit de vitarka samadhi krijg je van jezelf antwoorden aangereikt.

 

Een voorbeeld. Ze kwam de les binnen met een bedrukt gezicht. Die dag was ze flink gepest op school en daar was ze erg verdrietig over. We stonden er in het kringgesprek bij stil en kwamen tot de conclusie dat je pestkoppen niet zo snel kunt veranderen, maar wel hoe je er zelf mee omgaat. Na de concentratieoefening legde ik de kinderen het WOW-gevoel uit. Een gevoel dat je kunt oproepen wanneer je boos, bang of verdrietig bent. Ze gingen zitten en namen allemaal een gebeurtenis in gedachten, waarbij ze heel erg blij waren. De gebeurtenis lieten ze vervolgens weer los, maar het gevoel hielden ze vast. Na afloop – toen iedereen de ogen weer had geopend – zag ik allemaal blije gezichten. Zelfs het meisje dat zo bedrukt was binnengekomen had een glimlach om haar mond. Ze vertelde dat ze even was teruggegaan naar de zomervakantie. Ze waren naar Italië geweest en ze had dagenlang liggen dobberen op haar luchtbed in het meer. Het was warm, de zon scheen op haar rug en ze voelde zich fijn. En datzelfde gevoel had ze nu ook weer kunnen oproepen.

1,6 miljoen

Ruim 1,6 miljoen Nederlanders heeft wel eens aan yoga gedaan. De yogabeoefenaars zeggen vooral yoga te doen om stress te verminderen (47%), om leniger of flexibel te worden (40%), om hun fysieke conditie te verbeteren (38%), om gezonder te worden (28%) en om mentaal sterker te worden (26%).

Op school

De belangstelling voor yoga in het onderwijs neemt toe. Uit onderzoek blijkt dat in de Verenigde Staten  meer dan 940 scholen yoga in hun lesprogramma hebben opgenomen. In de vorm van fysieke oefeningen, ademhalingstechnieken, ontspanningsoefeningen en meditatie.

Universiteit

Klassieke Yoga is een wetenschap, gebaseerd op de eeuwenoude geschriften. In India is er zelfs een Yoga universtiteit: de Swami Vivekananda Yoga Anusandhana Samsthana (S-VYASA University) in Bengaluru.

 

Het wetenschappelijke tijdschrift International Yoga Journal publiceert wetenschappelijke onderzoeken naar Yoga. Maar ook vanuit andere disciplines (geneeskunde en psychologie bijvoorbeeld) wordt er onderzoek gedaan naar de effecten van Yoga. Op zowel fysiek, (sociaal-)emotioneel als mentaal vlak.

Naast wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van yoga is het misschien wel van veel groter belang dat we - door yoga-beoefening - onze eigen realisaties zullen krijgen: experimenteel onderzoek.  Realisaties die leiden tot direct inzicht van de werking van Yoga. De oude geschriften van Patanjali  - die ook in de opleiding worden bestudeerd - kunnen hierbij een leidraad zijn.

Yoga

Binnen de yoga bestaan van oudsher een viertal stromingen: jnana yoga (de yoga van bewustzijn), bhakti yoga (de yoga van toewijding), karma yoga (de yoga van handelen) en raja yoga (de leer van concentratie, meditatie en contemplatie). Alle andere yogasystemen zijn gebaseerd op een van deze stromingen.

Klassieke yoga is een andere benaming voor Raja Yoga. Het biedt een compleet programma voor transformatie gebaseerd op de Yoga-aforismen van Patanjali. Dit programma bestaat uit 8 onderdelen: yama’s, niyama’s, asana’s, pranayama’s, pratyahara, dharana, dhyana en samadhi. Het programma werkt aan een moreel kader (yama’s en niyama’s) aan het fysieke lichaam (asana’s), aan het energielichaam (pranayama’s), aan het mentale lichaam (pratyahara, dharana, dhyana) en tot slot aan de stemming (samadhi).

 

In het Westen worden bepaalde onderdelen apart aangeboden, zoals adembeheersing, mindfulness of alleen de fysieke houdingen.

Contact

De Spirituele School

De lessen vinden plaats op

  • Hellingweg 8-10 te Broek in Waterland

  • je eigen school;

  • of bij mooi weer midden in de natuur

Algemene voorwaarden

Klachtenprocedure

Privacy verklaring

Tel: 06-51616234

angela@despiritueleschool.nl

KvK: 37130408

Bank: NLRABO0131212796

SYN logo.jpg
CRKBO_Instelling.jpg